1459–1465 yılları arasında Fatih Sultan Mehmet tarafından inşa ettirilen Topkapı Sarayı, Osmanlı İmparatorluğu’nun yeni yönetim merkezi ve padişahın resmi ikâmetgâhı olarak planlanmıştır. Saray, dört avluya ayrılmış dikdörtgen bir yerleşime sahiptir:
-
Birinci Avlu (Alay Meydanı): Resmî törenler ve yabancı elçiler için kullanılan büyük karşılama alanıdır.
-
İkinci Avlu (Divan Meydanı): Divan toplantılarının yapıldığı divanhane, Enderun Ocağı ve mutfak gibi teşkilatlar burada yer alır.
-
Üçüncü Avlu (Harem ve Has Oda): Padişahın özel yaşamı ve harem dairesi; Has Oda’da kriz masası işlevi görmüştür.
-
Dördüncü Avlu (Hazine ve Kutsal Emanetler): İmparatorluğun hazinesi, kutsal emanetler ve önemli mühürlü evraklar burada muhafaza edilmiştir.
Topkapı Sarayı, hem yönetsel hem de sosyal yaşamı tek bir kompleks içinde toplayarak “devlet-i ebed müddet” fikrini somutlaştırmıştır. Sarayın mimarî bezemelerinde Bizans, Selçuklu ve erken Osmanlı stilleri harmanlanır; çini, taş işçiliği ve ahşap oymalar öne çıkar.
|