Fatih Sultan Mehmed sadece bir asker ve devlet adamı değil, aynı zamanda bilime, felsefeye ve sanata derin ilgi duyan bir hükümdardı. İstanbul’un fethinden sonra şehir sadece siyasi bir merkez değil, aynı zamanda bilim ve kültür merkezi hâline geldi. Bu amaçla, dönemin en önemli bilim insanlarını sarayına davet etti ve onların çalışmalarını destekledi.
Bu isimlerin başında, Ali Kuşçu gelir. Aslen Timur İmparatorluğu döneminde yetişen bir astronom ve matematikçidir. Fatih Sultan Mehmed, onun ününü duyarak İstanbul’a davet etmiş ve büyük bir ilim heyecanıyla karşılamıştır. Ali Kuşçu, İstanbul’da medreselerde dersler vermiş, astronomi ve matematik üzerine eserler yazmış ve Ayasofya Medresesi’nin baş müderrisi olmuştur. Ayrıca takvim düzenlemeleri, kıble tayini ve şehir planlamaları gibi pratik konularda da danışmanlık yapmıştır.
Ali Kuşçu dışında, Fatih döneminde öne çıkan bazı diğer bilim ve düşünce insanları şunlardır:
-
Molla Gürani ve Molla Hüsrev – İslam hukuku ve fıkıh alanında önemli eserler verdiler.
-
Hocazade Muslihuddin – Aristo ve İbn Sina üzerine yorumlarıyla felsefî tartışmaları yeniden canlandırdı.
-
Akşemseddin – Tıpta mikroorganizma teorisini ortaya atan önemli bir tabip ve mutasavvıf idi.
-
Sinan Paşa – Matematik, mantık ve felsefe alanlarında etkili oldu. “Tazarruname” adlı eseriyle bilinir.
|